به گزارش راوی شیراز، از دهه هفتاد هجری شمسی به بعد که شیوع اچ.آی.وی درمیان معتادان تزریقی حدود ۲۵% تا ۳۰%بوده است، بتدریج شاهد کاهش شیوع اچ.آی.وی در میان معتادان تزریقی بوده ایم. چنانچه این شیوع در سال ۲۰۱۰ به حدود ۱۵%، در سال ۲۰۱۱ به حدود ۸%، در سال ۲۰۲۰ به حدود ۴% و در سال ۲۰۲۴ به حدود یک درصد رسیده است. بنابراین شیوع اچ.آی.وی در میان معتادان تزریقی طی دهه های اخیر به شدت کاهش یافته است که علت آن آغاز برنامه های کاهش آسیب در ایران از سال ۲۰۰۰ و سپس ادامه آن بوده است. هرچندکه در مطالعات میدانی نیز شاهد تغییر الگوی مصرف مواد از تزریقی به غیرتزریقی بوده ایم.
برنامه های کاهش آسیب عمدتا شامل برنامه سرنگ و سوزن، درمان نگهدارنده با متادون و توزیع کاندوم است. برنامه استفاده از سرنگ یکبار مصرف در مراکز گذری (DICs) بطور رایگان شروع شده و درحال اجرا است که نقش بسزایی را در پیشگیری از انتقال اچ.آی.وی درمیان معتادان تزریقی داشته است، بطوریکه حتی هم اکنون افرادی که اعتیاد تزریقی دارند میتوانند به داروخانه ها نیز مراجعه کرده و بدون هیچ انگی سرنگ یکبار مصرف تهیه کنند.
درمان نگهدارنده با متادون تاثیر بسیار ارزشمندی برروی کنترل همه گیری اچ.آی.وی در میان معتادان تزریقی در ایران و بخصوص جهت پیشگیری از انتقال اچ.آی.وی در زندان های ایران داشته است. همچنین توزیع کاندوم در مراکز گذری، باشگاه های مثبت و برخی از زندان های ایران هم اکنون درحال اجرا است که میتواند انتقال از طریق تماس جنسی را تا حدود زیادی کاهش دهد اما باتوجه به غالب بودن راه انتقال جنسی، تقویت این برنامه ها ضروری است. بنابراین باتوجه به اثربخشی برنامه های کاهش آسیب در کنترل اچ.آی.وی درمیان معتادان تزریقی پیشنهاد میشود که این برنامه ها بیشتر از قبل تقویت گردد تا شاهد افزایش بروز و شیوع اچ.آی.وی درمیان معتادان تزریقی و برگشت آمارهای قبلی نباشیم.
یادداشت از دکتر سیداحمد سیدعلی نقی، اپیدمیولوژیست و فلوشیپ پژوهش مرکز تحقیقات ایدز ایران
دکتر پگاه میرزاپور، دکترای روانشناسی بالینی و پژوهشگر مرکز تحقیقات ایدز ایران
ثبت دیدگاه