به گزارش راوی شیراز، نوجوان و جوان در حال کشف « من واقعی » خود است و به همین دلیل، الگوبرداری از دیگران، به ویژه از هم سن و سال ها و چهره های تأثیرگذار اجتماعی برایش جذاب می شود. این نیاز به دیده شدن و تعلق داشتن، زمانی که با فضای پرهیجان شبکه های اجتماعی تلفیق می شود، می تواند نوجوان را مستعد رفتارهای پرخطر و تصمیم های غیرمنطقی کند.
شبکه های اجتماعی و تحریک هیجان جمعی
فضای مجازی امروز بزرگ ترین میدان تربیتی و تأثیرگذاری بر ذهن نسل جوان است. رسانه ها به طور آگاهانه از ساز و کارهای روانشناختی بهره می برند تا رفتار جمعی بسازند. هر چه محتوایی هیجانی تر و کوتاه تر باشد، احتمال انتشارش بیشتر است. در روانشناسی رسانه، به این پدیده «ویروس هیجانی» گفته می شود.
وقتی نوجوان در معرض تصاویر احساسی، اخبار ناقص یا تیترهای تحریک کننده قرار می گیرد، مغزش فرصت تحلیل منطقی ندارد. سیستم احساسی (آمیگدالا) فعال می شود و حس خشم، ترحم یا نفرت، جایگزین تفکر نقاد می گردد. در چنین شرایطی، انتشار یک کلیپ یا فراخوان در شبکه های اجتماعی می تواند در مدت کوتاهی، موجی از کنش های هیجانی را در بین نوجوانان و جوانان ایجاد کند.
تأثیر گروه همسالان
یکی از قوی ترین عوامل اثرگذار در سنین جوانی، « نفوذ همسالان » است. در روانشناسی اجتماعی به این پدیده « همنوایی گروهی» گفته می شود. برای نوجوان، تأیید از سوی هم سن و سال ها از تأیید والدین مهم تر است. او ممکن است در شرایطی صرفاً برای آن که جا نماند، یا شجاع جلوه کند، در اعتراض، درگیری یا حتی اقدام پرریسک شرکت می کند. در واقع بخش زیادی از رفتارهای پرخطر نوجوانان نه از باور عمیق سیاسی، بلکه از نیاز روانی به مقبولیت اجتماعی سرچشمه می گیرد.
نقش دشمنان و رسانه های خارجی
رسانه های معاند دقیقاً از همین بستر روانی استفاده می کنند. آنان می دانند تحریک احساسات جوانان آسان تر از قانع کردن عقل آنهاست. بنابراین به جای گفت و گو و استدلال منطقی، از تصاویر شدیداً احساسی، موسیقی، شعار کوتاه و روایت های ناقص بهره می برند تا نظام شناختی مخاطب را دور بزنند و او را مستقیماً درگیر رفتار کنند. نوجوان در این مرحله متوجه نمی شود که در حال بازی در نقشه بزرگ تری است؛ رسانه هایی که ظاهراً دلسوز مردم نشان می دهند، اما در عمل، امنیت و ثبات کشورها را هدف گرفته اند. روانشناسی سیاسی به این شیوه «جنگ شناختی» می گوید؛ یعنی تغییر رفتار انسان ها با کنترل افکار، احساسات و ادراک آن ها.
آگاهی به جای عصبانیت
اولین پناه و تکیه گاه جوان در برابر این امواج رسانه ای، خانواده است. اما خانواده ای می تواند اثرگذار باشد که آرامش، منطق و اعتماد دوطرفه در آن برقرار باشد. تحقیقات نشان داده اند والدینی که با فرزند خود گفتگوی آزاد، بدون ترس و تحقیر دارند، بسیار کمتر شاهد رفتارهای پرخطر یا جذب شدگی فرزندشان به گروه های افراطی هستند.
خانه باید مکانی برای گفتگو، گوش دادن و شنیدن باشد. والدین باید فرصت دهند فرزند دیدگاه خود را بیان کند، حتی اگر اشتباه باشد. مهم تر از نصیحت، شنیدنِ فعال است؛ زیرا نوجوان اگر احساس طرد یا تحقیر کند، دیگر با خانواده صحبت نخواهد کرد و در عوض پناه را در فضای مجازی، نزد افراد ناآشنا خواهد جست.
مرکز مشاوره آرامش پلیس استان فارس آمادگی خود را جهت ارائه خدمات مشاوره ای، روانشناختی و آموزشی به شهروندان گرامی از جمله؛ به جوانان و خانواده ها اعلام می دارد. آدرس؛ شیراز ، پل حر، روبروی کلانتری ۱۱ زند، شماره تماس و نوبت دهی ۰۷۱۳۲۲۲۷۰۰۶
-سامانه تلفنی صدای مشاور پلیس نیز با شماره ۰۹۶۵۸۰ در کنار نوجوانان و خانواده های گرامی می باشد. شهروندان عزیز می توانند در صورت تمایل با شماره۰۹۶۳۸۰ تماس و به صورت تلفنی از خدمات مشاوره فردی بهره مند شوند.
سرهنگ حمید افرامن معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فارس
ثبت دیدگاه