به گزارش راوی شیراز، در عصر حاضر و با پیشرفتهای سریع فناوریهای دیجیتال، هنرهای سنتی با چالشهای متعددی مواجه شدهاند و سوال اصلی این است آیا فناوریهای نوین میتوانند به احیای این هنرها کمک کنند یا اینکه باعث فراموشی و کمرنگ شدن آنها خواهند شد؟
یکی از بزرگترین مشکلات هنرهای سنتی، کاهش علاقه نسل جدید به یادگیری و ادامه این هنرهاست. سرعت زندگی مدرن و جذب جوانان به تکنولوژیهای جدید، فرصت کمتری برای پرداختن به هنرهای دستی باقی گذاشته است. علاوه بر این، نبود حمایتهای مالی و تبلیغاتی مناسب باعث شده بسیاری از هنرمندان سنتی با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم کنند.
از سوی دیگر، ورود کالاهای صنعتی و تولید انبوه، جایگزین محصولات دستساز و سنتی شده و ارزش اقتصادی این هنرها کاهش یافته است و این موضوع خود به کاهش انگیزه هنرمندان برای ادامه فعالیت منجر شده است.
نقش فناوریهای دیجیتال در احیای هنرهای سنتی
فناوری دیجیتال میتواند به عنوان یک ابزار مهم برای حفظ و احیای هنرهای سنتی عمل کند. امروزه بسیاری از هنرمندان و فعالان فرهنگی با استفاده از فضای مجازی، شبکههای اجتماعی و فروشگاههای آنلاین، هنر خود را به مخاطبان بیشتری معرفی میکنند. این روند باعث شده تا هنرهای سنتی به بازارهای جهانی دسترسی پیدا کنند و ارزش اقتصادی آنها افزایش یابد.
همچنین، با استفاده از تکنولوژیهای نوین مانند واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR)، امکان آموزش تعاملی و جذاب هنرهای سنتی فراهم شده است. این فناوریها میتوانند تجربههای نوینی برای نسل جوان ایجاد کنند که به یادگیری و حفظ این میراث فرهنگی کمک میکند.
ضرورت حمایتهای فرهنگی و آموزشی
برای اینکه فناوریهای نوین به فرصتی واقعی برای احیای هنرهای سنتی تبدیل شوند، نیاز است سیاستگذاران فرهنگی و نهادهای مرتبط حمایتهای لازم را فراهم کنند. این حمایتها میتواند شامل ایجاد بسترهای آموزش دیجیتال، حمایت مالی از هنرمندان، برگزاری نمایشگاههای آنلاین و ارتقای آگاهی عمومی درباره اهمیت هنرهای سنتی باشد.
همچنین مدارس و مراکز آموزشی باید برنامههایی طراحی کنند که نسل جدید را با هنرهای سنتی آشنا کند و اهمیت حفظ این میراث را به آنها یادآوری نماید.
جمعبندی
هنرهای سنتی ایران، گنجینهای ارزشمند از فرهنگ و هویت ما هستند که باید حفظ و احیا شوند. فناوریهای دیجیتال اگر به درستی و با حمایتهای مناسب استفاده شوند، میتوانند نقش مهمی در زنده نگه داشتن این هنرها ایفا کنند. اما اگر به این مسئله بیتوجهی شود، خطر فراموشی و نابودی این میراث فرهنگی بسیار جدی خواهد بود.
حفظ هنرهای سنتی نه فقط وظیفه هنرمندان و فعالان فرهنگی، بلکه مسئولیتی اجتماعی و ملی است که همه ما باید در آن سهیم باشیم.
بر اساس تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۲۳، بیش از ۶۰ درصد هنرمندان سنتی ایرانی با مشکلات مالی روبهرو هستند و حدود ۴۵ درصد از جوانان زیر ۳۰ سال، تمایل کمی به یادگیری هنرهای سنتی نشان دادهاند. در مقابل، استفاده از شبکههای اجتماعی برای معرفی و فروش آثار هنری، رشد ۳۵ درصدی داشته است که نشاندهنده پتانسیل بالای فناوریهای دیجیتال برای حمایت از این هنرهاست.
یادداشت از زینب برزگر
ثبت دیدگاه